Yüzyıllardır, bilim insanları İncil’i kimin yazdığı konusunda tartışıyor. Metinler nesiller boyunca kopyalandı, düzenlendi ve derlendi. Orijinal yazarları hakkında da çok az ipucu bıraktı.
Teolojik ve akademik çabalara rağmen, birçok İncil kitabının yazarı belirsizliğini koruyor. Şimdi, yapay zeka bir atılım sunabilir.
Uluslararası bir araştırmacı ekibi, İbranice İncil’in Enneateuch olarak bilinen ilk dokuz kitabını incelemek için yapay zeka, istatistiksel modelleme ve dilbilimsel analiz kullandı.
Çalışma, metinlerin üç ayrı yazıcı geleneğini yansıttığını ortaya koyuyor.
Yapay Zeka modeli ayrıca belirtelim ki, sonuçlara nasıl ulaştığını açıkça açıklayarak, birkaç tartışmalı pasajın en olası yazarını da belirledi.
Collège de France’tan Thomas Römer, “Her yazar grubunun farklı bir üslubu olduğunu bulduk; şaşırtıcı bir şekilde, ‘hayır’, ‘hangi’ veya ‘kral’ gibi basit ve yaygın kelimeler söz konusu olduğunda bile. Yöntemimiz bu farklılıkları doğru bir şekilde belirliyor” dedi.
Yapay zeka modeli üç farklı İncil yazım stilini izliyor
Araştırmacılar üç ana bölüme odaklandı: Tevrat’taki rahip yazıları, Tesniye kitabı ve Yeşu’dan Krallar’a kadar uzanan Tesniye Tarihi.
Yapay zeka modeli, Tesniye ve tarihi kitapların rahip metinlerinden daha çok dilbilimsel olarak birbirlerine benzediğini ve mevcut akademik görüşlerle uyumlu olduğunu buldu.
Model ayrıca, tartışmalı bölümleri dilsel özelliklerini yerleşik üsluplarla karşılaştırarak değerlendirdi.
Bir örnekte, 2. Samuel’deki bir bölümün Tesniyeci yazıyla uyumlu olduğu, 1. Samuel’deki benzer bir bölümün ise üç stilden hiçbirine uymadığı bulundu.
Çanak çömlek parçalarından kutsal metin analizine uzanan uzun yol
Bu çabaya Duke Üniversitesi’nde Matematik yardımcı araştırma profesörü olan Shira Faigenbaum-Golovin öncülük etti.
İncil yazarlığına yolculuğu, 2010 yılında arkeolog Israel Finkelstein ile birlikte M.Ö. 6. yüzyıldan kalma seramik parçalar üzerindeki İbranice yazıtları incelemesiyle başladı.
Faigenbaum-Golovin, “Bu yazıtlardaki bulguların Eski Ahit’teki metinlerin tarihlendirilmesi için değerli ipuçları sunabileceği sonucuna vardık. İşte o zaman, bu İncil metinlerini analiz etmemize yardımcı olabilecek mevcut ekibimizi kurmaya başladık.”
Ekiplerinde İsrail, Fransa ve ABD’deki çeşitli kurumlardan arkeologlar, İncil bilginleri, fizikçiler, bilgisayar bilimcileri ve matematikçiler yer alıyordu.
Özel yapay zeka modeli karmaşık, kısa ve düzenlenmiş metinleri ele alıyor
İncil’in karmaşık editoryal geçmişi bir zorluk oluşturuyordu. Birçok pasaj kısa, bazen sadece birkaç ayet ve birden fazla düzenleme turundan geçmişti.
Standart makine öğrenme teknikleri bu kadar parçalanmış verileri işleyemezdi.
Ekip, en kısa pasajlarda bile kalıpları ortaya çıkarmasına olanak tanıyan, minimum metinle çalışabilen özel bir AI modeli geliştirdi.
Antik yazılardan AI etkileyicilerine
Bu, AI ile İncil arasındaki son bağlantılardan biri değil.
Google Veo 3’ün piyasaya sürülmesinden sonra, çevrim içi içerik oluşturucular, viral AI tarafından oluşturulan videolar için ham madde olarak kutsal yazıları kullanmaya başladı.
“İncil Karakterlerinin iPhone’ları Olsaydı” gibi videolar, Nuh’un hayvanlarla poz vermesinden İsa’nın çarmıhta selfie çubuğu tutmasına kadar, AI tarafından oluşturulan görüntülerle İncil sahnelerini yeniden canlandırıyor.
‘İncil etkileyicisi’ videoları bu hafta sonu çılgınca virüs oldu ve milyonlarca görüntüleme aldı.
