Tatlı su, Dünya’da ilk kez 4 milyar yıl önce mi ortaya çıktı? Evet, gezegen oluştuktan 600 milyon yıl sonra, yani jeolojik zaman açısından göz açıp kapayıncaya kadar bir sürede, Dünya sadece tuzlu suya değil, aynı zamanda tatlı suya da sahip olmuş olabilir.
Araştırmacılar da, dünyadaki en eski kaya oluşumlarından biri olan Batı Avustralya’daki Jack Hills’teki 4 milyar yıllık zirkon kristallerindeki oksijen moleküllerini analiz etti.
Abu Dhabi’deki Khalifa Üniversitesi’nden jeokimyacı Hamed Gamaleldien ve meslektaşlarının 3 Haziran’da Nature Geoscience dergisinde bildirdiğine göre, zirkonlardaki oksijenin en ağır ve en hafif formlarının veya izotoplarının göreceli oranları ancak önemli miktarda tatlı su bulunması durumunda mümkün olabilir.
Bulgular da, tatlı suyun, daha önce düşünülenden yüz milyonlarca yıl önce Dünya üzerinde aktif olarak döngüde olabileceğini gösteriyor. Geçmiş çalışmalar, yağmurun karadan atmosfere geri döndüğü ve daha sonra tekrar yağmurun olduğu güçlü bir su döngüsünün en az 3,2 milyar yıl önce var olduğuna dair kanıtlar buldu.
İlginizi Çekebilir: Venüs, volkanik açıdan düşünüldüğünden çok daha aktif
”4 milyar yıl önce bir tatlı su döngüsü olsa bile, Dünya’da bu o kadar eski bir zamanda yaşam olduğu anlamına gelmiyor”
Gamaleldien, 4 milyar yıl önce bir tatlı su döngüsü olsa bile, bunun Dünya’da o kadar eski bir zamanda yaşam olduğu anlamına gelmediğini belirtiyor.
Buharlaşma ve yağmur döngüleri su moleküllerinin kimyasal yapısını değiştiriyor. Su okyanus yüzeyinden buharlaşıp tuzu geride bıraktığında, oksijenin daha hafif formu olan oksijen-16, daha ağır olan oksijen-18’den daha hızlı buharlaşma eğilimi gösteriyor.
Bu hafif su daha sonra karaya yağmur yağabilir ve belki de tekrar buharlaşabilir. Zamanla tatlı su, orijinal deniz suyuyla karşılaştırıldığında da oksijen-16 açısından daha konsantre hale geliyor.
Yağmur suyu zemine sızdığında da, kayaların kendisiyle veya kayaların içindeki magma ile kimyasal olarak reaksiyona girebilir ve daha hafif izotopik oksijen değerleri vererek tatlı suyun mevcut olduğuna dair silinmez ipuçları verebilir.
Araştırmacılar 1.300’den fazla zirkondaki oksijen izotop oranlarını analiz etti. Zirkonların çoğu, deniz suyundan bekleneceği üzere nispeten ağır oksijen izotop değerlerine sahipti. Ancak iki zaman diliminde de, yani yaklaşık 3,4 milyar yıl önce ve 4 milyar yıl önce, oranlar daha yüksek oranda hafif oksijene işaret ediyordu.
Reimink, “Dünya’nın erken dönemlerini incelemek gerçekten zor çünkü çok az veri noktası var. Bunun gibi antik kristallerin, bilim adamlarının Dünya’nın en erken zamanına dair sahip oldukları tek ipucu olmaya devam ettiğini de ekledi. Bu zirkon tanelerinin sınırlarını zorlamaya devam etmeliyiz.” diye belirtti.
