Paleontologlar, kuş zekası anlayışımızı ilerletebilecek iyi korunmuş bir kafatası fosili ortaya çıkardı. Bu antik kuş için belirtelim ki, yaklaşık 80 milyon yıl önce Mezozoik Çağ’da, şu anda Brezilya olan yerde yaşadı.
Cambridge Üniversitesi ve Los Angeles County Doğa Tarihi Müzesi, Navaornis hestiae adlı bu antik kuşun karmaşık beyin yapısını dijital olarak yeniden yarattı.
İlginçtir ki bu fosil, erken kuş benzeri dinozorlar (Archaeopteryx) ile modern kuşlar arasındaki 70 milyon yıllık bilgi boşluğunu dolduruyor.
Cambridge’den eş baş yazar Guillermo Navalón, “Navaornis’in beyin yapısı neredeyse tam olarak Archaeopteryx ile modern kuşlar arasında bir geçiş yapısı. Bu, eksik parçanın tam olarak uyduğu anlardan biriydi” diye belirtti.
İlginizi Çekebilir: Araştırmacılar, 108 yıllık çiçeğin gizemini çözdü
Bu fosil kuş, erken kuş atalarına kıyasla gelişmiş bilişsel yeteneklere işaret eden daha gelişmiş bir serebrum sergiliyor
Archaeopteryx yaklaşık 150 milyon yıl önce yaşadı. İlginçtir ki, bu fosil kuş, erken kuş atalarına kıyasla gelişmiş bilişsel yeteneklere işaret eden daha gelişmiş bir serebrum sergiliyor.
Öte yandan, Navaornis daha az gelişmiş bir serebelluma sahipti. Bu da modern kuşların gelişmiş uçuş kontrol yeteneklerinden yoksun olduğunu gösteriyor.
Cambridge’den ve kıdemli yazar Daniel Field, “Modern kuşlar, hayvanlar alemindeki en gelişmiş bilişsel yeteneklerden bazılarına sahip ve bu yetenekler yalnızca memelilerle karşılaştırılabilir,” diye belirtti.
“Ancak bilim insanları, kuşların benzersiz beyinlerinin ve olağanüstü zekalarının nasıl ve ne zaman evrimleştiğini anlamakta zorlandılar; alan, tam olarak buna benzer bir fosilin keşfini bekliyordu.”
Fosil, 2016 yılında Brezilya’nın Presidente Prudente bölgesinde ortaya çıkarıldı. Bir zamanlar yavaş akan suya sahip kuru bir alan olan bu alan, fosilin korunması için ideal koşullar sağladı.
Kuşun kafatasını ve beynini yeniden yapılandırmak için gelişmiş mikro-BT tarama teknolojisi kullanıldı.
Beyin anatomisi sorular doğuruyor
İlk bakışta Navaornis’in kafatası küçük bir güvercine benziyordu. Daha detaylı bir inceleme, Navaornis’in modern kuşların bir üyesi olmadığını, ancak soyu tükenmiş Enantiornithes veya “zıt kuşlar” kladına ait olduğunu ortaya koydu.
Karşıt kuşlar, karmaşık tüyler ve uçuş yetenekleri gibi modern kuşlarla benzerlikler paylaşıyordu. Ancak, 130 milyon yıl önce modern kuşlardan ayrıldılar.
Navaornis’in beyin anatomisi, bu erken kuşların modern kuşlarda bulunan gelişmiş beyin özellikleri olmadan uçuşu nasıl kontrol ettikleri konusunda soruları gündeme getiriyor.
Field, “Bu fosil, kuş bilişinin evrimsel yolculuğunun orta noktasında bulunan bir türü temsil ediyor” dedi.
Field basın bülteninde, “Bilişsel yetenekleri Navaornis’e yiyecek veya barınak bulma konusunda bir avantaj sağlamış olabilir ve ayrıntılı çiftleşme gösterileri veya diğer karmaşık sosyal davranışlar sergilemiş olabilir,” açıklamasını yaptı.
Navaornis, ilk kuşların basit beyinlerinden kargalar ve papağanlar gibi modern kuşların karmaşık bilişsel yeteneklerine kadar evrimsel yolculuğa dair değerli içgörüler sunuyor.
Bu fosil üzerinde yapılacak daha ileri çalışmalar Navaornis’in çevresiyle etkileşimlerine dair içgörüler sağlayabilir. Bilim insanları Archaeopteryx, Navaornis ve modern kuşların beyin yapılarını karşılaştırarak kuş zekasının evrimsel yolunu izleyebilir.
Brezilya’daki alan, kuş evrimine ışık tutacak daha fazla fosil sağlayabilir. Bulgular için belirtelim ki, Nature dergisinde yayımlandı.
