Yaklaşık 146.000 yıllık, neredeyse tamamlanmış bir yetişkin erkek kafatası, yaklaşık bir asır önce, muhtemelen Çin’in Harbin kentindeki bir köprü inşaatı sırasında bulundu.
Daha önceki bir çalışma, Ejderha Adam lakaplı Harbin kafatasının Homo longi adlı yeni bir türü temsil ettiğini iddia etti. Şimdi iki yeni çalışma, bunun yerine, Denisovalı bir popülasyona ait ilk kafatası olduğunu iddia ediyor.
Ancak yeni araştırmalara dahil olmayan bilim insanları, Ejderha Adam’ın evrimsel kimliğini doğrulamak için yeterli kanıt olup olmadığı konusunda fikir ayrılığına düşüyor.
Araştırmacılar ilk olarak 2012 yılında Sibirya’daki bir mağarada bulunan fosil parmak parçasından alınan DNA’ya dayanarak Denisovalıları tanımladı ve bu Asyalı hominidleri yakın Neandertal akrabaları olarak sınıflandırdılar.
Ancak bilim insanları kısmi bir parmak kemiğine dayanarak Denisovalıların neye benzediğini söyleyemediler. O zamandan beri, kısmi bir alt çene ve bir kaburga da dahil olmak üzere yalnızca bir avuç Denisovalı fosili ortaya çıktı.
Pekin’deki Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropolojisi Enstitüsü’nden (IVPP) evrimsel genetikçi Qiaomei Fu, “Bu, bir [fosil] kafatasını Denisovalılara bağladığımız ilk sefer” diyor.
Fu’nun grubu, ilk Denisovalı kafatasını iki şekilde köşeye sıkıştırdıklarını iddia ediyor. Bilim insanları, Harbin fosilinden çıkarılan antik proteinlerin, onları önceki Denisovalı protein örneklerine bağlayan bir moleküler yapıya sahip olduğunu 18 Haziran’da Science dergisinde bildirdi.
Günümüz insanlarında ve büyük maymunlarda, Neandertallerde ve Denisovalılarda protein analizleri yalnızca Denisovalılarda bulunan üç protein varyantını ortaya çıkardı.
Bu varyantlar Harbin kafatasında da görüldü. Çin kafatasından çıkarılan ve muhtemelen gömülme ortamı veya insan eliyle yakın zamanda kontaminasyona dair kimyasal işaretler gösteren proteinler hariç tutuldu.
Araştırmacılar, 18 Haziran’da Cell’de, protein bulgularını desteklemek için Çin kafatasının diş tartarından elde edilen mitokondriyal DNA’nın güney Sibirya’daki Denisova Mağarası’ndan gelen birkaç Denisovalınınkiyle yakından örtüştüğü sonucuna vardı.
Çocuklar genellikle mitokondriyal DNA’yı anneden miras aldığından, yeni genetik kanıt, ortak bir anne soyuna sahip Denisovalıların Orta Asya’dan Doğu Asya’ya kadar uzandığını gösteriyor.
Mitokondriyal DNA’nın aksine, genlerden daha iyi fosillerde korunan proteinler, her iki ebeveynden gelen nükleer DNA’nın kalıtımına dair ipuçları sağlıyor
Mitokondriyal DNA’nın aksine, genlerden daha iyi fosillerde korunan proteinler, her iki ebeveynden gelen nükleer DNA’nın kalıtımına dair ipuçları sağlıyor.
Araştırmacılar daha önce Orta Asya’nın Tibet Platosu’nda bulunan ve Xiahe çenesi olarak adlandırılan bir fosilde ve Tayvan kıyılarında bulunan Penghu 1 adlı başka bir çenede Denisovan proteinleri tespit ettiklerini bildirmişlerdi.
Yeni çalışmalara katılmayan IVPP paleoantropoloğu Xiujie Wu, “Harbin kafatasından antik proteinlerin ve antik DNA’nın çıkarılması, Denisovanların Orta Pleistosen döneminde Asya’da yaygın olarak dağıldığını daha da doğruluyor” diyor. Orta Pleistosen, yaklaşık 789.000 ila 130.000 yıl önce yaşanan Homo evriminin önemli bir dönemini ifade ediyor.
Wu gibi, Tokyo Üniversitesi’nden paleoantropolog Yousuke Kaifu da Dragon Man’i Asya’nın geniş bir bölümüne yayılmış bir Denisovan popülasyonunun parçası olarak görüyor. Kaifu, “Neandertalleri ayrı bir tür olarak görüyorsak, neden Denisovalılar olmasın,” diyor.
Fakat Fu’nun ekibinde olmayan IVPP paleoantropoloğu Xijun Ni, Harbin kafatasını Denisovalı olarak ilan etmeye hazır değil. Ni, araştırmacıların Çinli buluntunun yanı sıra Tayvan’ın Penghu 1 çenesinin Denisovalı olarak nitelendirilip nitelendirilmediğini belirlemek için daha büyük bir antik protein varyantı örneğine ihtiyaçları olduğunu söylüyor.
Örneğin, Penghu 1’i Denisovan olarak sınıflandırmak için kullanılan iki protein varyantı, muhtemelen melezleşme yoluyla bazı Denisovan genlerini miras alan eski bir Homo sapiens’ten geliyor olabilir. İkisi de New York’taki Buffalo Üniversitesi’nden evrimsel biyologlar Derek Taylor ve Victor Albert, Science’da yayınlanan 5 Mayıs tarihli bir e-Mektubunda yazdılar.
Harbin kafatasını H. longi olarak sınıflandıran ekibi yöneten Ni, Fu’nun grubunun modern kirleticiler içeren mitokondriyal DNA üzerinde çalıştığından da şüpheleniyor. Ni, Çin kafatasının diş yüzeylerindeki tartar, DNA’sı sertleşmiş plağa dahil edilen koleksiyoncular, araştırmacılar ve teknisyenler tarafından birçok kez dokunuldu diye belirtti.
Eski mitokondriyal DNA’yı yeniden yapılandırmak için verileri taramalarına rağmen Ni, “yazarlar aslında benden birçok DNA parçası kurtarmış olabilirler çünkü [kafatası] üzerinde çok fazla çalıştım ve elledim” diye belirtti.
Fu ve meslektaşları, genetik materyali özellikle iyi koruyan bir iç kulak kemiği olan Harbin kafatasının petroz kemiğinden veya insan dokunuşuna maruz kalmayan diş minesinden DNA çıkarma girişimlerinde başarısız oldular.
Bu nedenle şimdilik Denisovalılar gizemlerinin çoğunu hala koruyorlar.
