Queensland Müzesi’ndeki bilim insanları, Queensland’da şimdiye kadar bulunan türünün en küçüğü olabilecek 400 milyon yıllık bir omurgalı fosili ortaya çıkardı.
Orta Devoniyen döneminden kalma gizemli bir yılan balığı benzeri yaratık olan Palaeospondylus gunni, bir asırdan fazla bir süredir bilim insanlarını büyülüyor.
Öncelikle İskoçya’daki Achannaras Quarry’de ortaya çıkarılan binlerce fosilden bilinen bu gizemli tür, sıra dışı anatomisi ve belirsiz evrimsel ilişkileriyle paleontologları şaşırttı.
Şimdi, Avustralya’daki Erken Devoniyen kayalarında daha eski bir tür olan Palaeospondylus australis’in keşfi, bu kadim cins hakkında yeni ışık tutuyor.
İlginizi Çekebilir: Meksika’da bir otoyol inşaatı sırasında antik bir piramit yapı ortaya çıktı
Avustralya’dan yeni bir tür
İlk olarak 1890’da tanımlanan Palaeospondylus gunni, fosilleşmiş kalıntılarında diş ve deri kemiği eksikliğiyle karakterize edildi. Yakın zamana kadar bu tür, cinsin bilinen tek temsilcisiydi. Ancak fosilleri oldukça sıkıştırılmış olduğundan ayrıntılı analiz yapmak zordu.
Queensland’in Georgina Havzası’ndaki 400 milyon yıllık kireçtaşında bulunan yeni tür Palaeospondylus australis, bir atılım sağlıyor. İskoç benzerlerinden farklı olarak, bu fosiller üç boyutlu olarak korunuyor ve yaratığın iskelet yapısının benzeri görülmemiş bir görünümünü sunuyor.
Queensland Müzesi paleontoloğu Carole Burrow ve meslektaşları, “Bu, Queensland’in fosil kayıtlarına, Rhoetosaurus ve Australotitan cooperensis gibi tarih öncesi devlerin boyut ölçeğinin diğer ucunda, dikkate değer bir katkı” dedi.
Bu keşfi özellikle heyecan verici kılan şey için belirtelim ki, P. australis ile İskoç P. gunni arasındaki bağlantı. Kıtalar ve milyonlarca yılla ayrılmış olmalarına rağmen, bu türler ortak bir soyu paylaşıyor. Devoniyen döneminde de küresel bir dağılıma işaret ediyor.
Erken omurgalı evrimine dair içgörüler
Avustralyalı fosillerin karmaşık petek benzeri yapısı, Palaeospondylus australis’in erken omurgalı evrimi hakkında önemli ipuçları barındırdığını gösteriyor. Kesin sınıflandırması henüz belirsiz olsa da, araştırmacılar birçok larva özelliğini koruduğuna ve muhtemelen modern köpekbalıklarının uzak bir akrabası olduğuna inanıyor.
Araştırmacılar, “Avustralya’nın Erken Devoniyen’inde gizemli hayvan Palaeospondylus’un keşfi, İskoçya ve doğu Avustralya’nın o zamanlar ve şimdi dünyanın zıt taraflarında olması göz önüne alındığında, formun muhtemelen dünya çapında bir dağılıma sahip olduğunu gösteriyor” diye açıkladı.
İlk olarak 2010 yılında tanımlanan P. australis’in korunmuş beyin kutusu, yaratığın nörokranial özellikleri hakkında kritik yeni kanıtlar sağladı. Bu, paleontologları evrimsel yerleşimini yeniden değerlendirmeye yöneltti.
Araştırmacılar, “Palaeospondylus’un nörokranial özelliklerine dair yeni kanıtlarımız, yakınlıkları hakkında kritik ancak çelişkili bilgiler ekliyor” dedi.
“Yeni ve üstün kanıtlar elde edilene kadar, Palaeospondylus, muhtemelen Kıkırdaklılar’ın kardeş grubu olan, osteostrakanlar ve bazı plakodermlerin yanı sıra hem kıkırdaklılar hem de osteichthyanlar tarafından sergilenen özelliklerin bir mozaiğini gösteren, bir pedomorfik gövde gnathostome olarak kabul edilebilir.”
Antik ekosistemlere açılan bir pencere
Palaeospondylus australis’in keşfi, dünya genelindeki antik deniz ekosistemleri arasındaki derin evrimsel bağlantıları vurguluyor.
Bu fosillerin 3 boyutlu olarak kayda değer bir şekilde korunması, bu gizemli cinsi ve çeneli omurgalıların erken evrimindeki rolünü incelemek için eşsiz bir fırsat sunuyor.
Ekip, “Fosil araştırmalarındaki bu çığır açan gelişme, yalnızca eski Avustralya ekosistemleri hakkındaki anlayışımızı zenginleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda kıtalar arası erken omurgalı yaşamın küresel bağlantılarını da vurguluyor” diye de ekledi.
Bu arada bu çalışmanın National Science Review dergisinde yayımlandığını belirtelim.
