Çinli elektrikli araç (EV) üreticilerinin mali durumu, yeni otomobil satışlarının yarısından fazlasını elektrikli araçlar oluşturmasına rağmen, şiddetli fiyat rekabeti nedeniyle zorlu bir süreçten geçiyor.
Piyasadaki yaklaşık 30 yerel üreticiden sadece ikisi BYD ve Li Auto kârlı bir şekilde faaliyet gösteriyor.
Bu durum, dünyanın en büyük otomotiv pazarı olan Çin’deki olumlu satış tahminlerine rağmen, geri kalan üreticiler için ciddi finansal baskılar yaratıyor.
İkinci çeyrek mali raporlarını açıklayan üç EV üreticisi Xpeng, Zeekr Intelligent Technology ve Leapmotor toplamda yaklaşık 6 milyar dolar zarar bildirdi.
Geçen yıl aynı dönemdeki 7.510 milyar dolar zarara kıyasla bu rakam düşmüş olsa da, indirim savaşlarının sektörü daha da zora sokabileceği endişeleri artıyor.
Uluslararası Akıllı Araç Mühendisliği Derneği Genel Sekreteri David Zhang, “Şirketler için zaman daralıyor çünkü bu acımasız fiyat savaşında ayakta kalmaları gerekiyor,” dedi. “Ağır kayıplar nedeniyle nakit sıkıntısı çeken otomobil üreticileri işlerini kapatmak zorunda kalacaklar.”
Çin anakarasında elektrikli araç penetrasyon oranı, hükümet teşvikleri ve hızla gelişen şarj altyapısı sayesinde Temmuz ayında ilk kez %50’yi aştı.
Çin Binek Araç Derneği’ne göre, geçen ay Çin’de 878.400 adet tamamen elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç satıldı; bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre %36,9 artış anlamına geliyor ve satılan toplam araçların %51,1’ini oluşturuyor. Çin, küresel EV satışlarının %60’ından fazlasına ev sahipliği yapıyor.
Mart ayında EV pazarına iddialı bir giriş yapan akıllı telefon üreticisi Xiaomi, Ar-Ge ve pazarlama için yaptığı yüksek harcamalar nedeniyle yeni girişiminden kar elde etmenin zaman alacağını belirtti.
Şirketin ilk üretim modeli olan SU7, yılın en popüler araçlarından biri oldu. Xiaomi’nin son kazanç raporuna göre, geçen çeyrekte anakaradaki müşterilere 27.307 adet SU7 teslim edildi.
SU7’nin maliyetleri önemli olabilir. Citigroup’un Nisan ayında yayımladığı bir araştırma raporuna göre, Xiaomi’nin EV birimi, 2024’te tahmini 60.000 adetlik bir satış hacmine dayanarak 575 milyon dolar net zarar bildirebilir. Bu da araç başına yaklaşık 10 bin dolarlık bir kayba denk geliyor. Xiaomi, çarşamba günü yayımlanan kazanç raporunda, yıllık EV teslimatlarını 120.000 adede çıkarmayı hedeflediğini belirtti.
Guangzhou merkezli Xpeng, ikinci çeyrekte 179 milyon dolar net zarar bildirdi; bu rakam, birinci çeyrekteki 192 milyon dolar zarardan %6,6 oranında azalmış durumda. Gelirler ise çeyrek bazında %23,8 artarak 1.137 milyar dolara ulaştı.
Geely Auto’nun kontrolündeki premium EV üreticisi Zeekr, 2.807 milyar ile rekor bir çeyrek geliri elde etmesine rağmen, Haziran ayında sona eren üç aylık dönemde 254 milyon dolar net zarar kaydetti. Zeekr gibi birçok Çinli EV üreticisi, daha fazla müşteri çekmek amacıyla fiyat indirimlerine gidiyor.
Deutsche Bank’a göre, şirketler satış hacmi hedeflerine ulaşabilmek için fiyat indirimi yapmaya istekli. Ancak, danışmanlık firması Shanghai Mingliang Auto Service’in CEO’su Chen Jinzhu’ya göre, bu strateji bir ikilem yaratıyor: “Ya fiyat rekabetine girmeyip pazar paylarını kaybedecekler ya da fiyat indirimleri kar marjlarını azaltırken satış performansını artırmanın zorluğuyla başa çıkmak zorunda kalacaklar. Fiyat savaşı, tüm otomobil üreticilerine zarar veriyor.”
Şubat ayında, dünyanın en büyük EV üreticisi olan BYD, Çin’deki fiyat savaşını başlatarak neredeyse tüm modellerinin fiyatlarını %5 ila %20 oranında düşürdü.
Goldman Sachs’ın Nisan ayında yayımladığı bir rapora göre, BYD’nin ardından çeşitli markalardaki 50 modelin fiyatları ortalama %10 düştü. ABD bankası, BYD’nin araçlarının fiyatını %7 daha düşürmesi durumunda, tüm Çin EV sektörünün kârlılığının bu yıl negatife dönebileceğini öngörüyor.
Dünya genelinde üretim ve Ar-Ge kabiliyetleriyle ön planda olan Çinli EV üreticileri, yurtdışı satışlarını artırmakta da zorluk yaşıyor.
Mayıs ayında Beyaz Saray, Çin yapımı EV’lere uygulanan tarifelerin dört katına çıkarılacağını duyurdu; bu oran şu anda %100 seviyesinde. Ayrıca, geçen ay Avrupa Birliği’nde %17,4 ila %37,6 arasında değişen ek vergiler geçici olarak yürürlüğe girdi.
Pekin, yerli otomotiv sektörünün dönüşümünü hızlandırmak amacıyla Temmuz ayı sonunda elektrikli araç alıcılarına verilen sübvansiyonları iki katına çıkaracağını duyurdu.
Geleneksel otomobillerini elektrikli araçlarla değiştiren tüketicilere, Nisan ayında açıklanan 10.000 yuanlık sübvansiyonun iki katı olan 20.000 yuanlık teşvik verilecek.
Ancak analistler, bu teşvikin beklenen satış artışının, sektördeki ağır fiyat rekabeti nedeniyle EV üreticilerinin kârlılığını artırmaya yetmeyeceğini düşünüyor.
JPMorgan analisti Nick Lai, Haziran ayında yaptığı açıklamada, rekabetin artmasıyla birlikte başarısız EV şirketlerinin kapanmak zorunda kalacağını belirtti.
