Kuzey Amerika’daki 230 milyon yıl öncesine ait en eski dinozor fosili keşfedildi.
Nesiller boyunca dinozorlar insan hayal gücünü büyüledi. Ancak bu kadim devlerin kesin kökenleri ve erken yayılımları uzun zamandır bir gizem olarak kaldı. Paleontologlar onlarca yıldır bulmacayı bir araya getiriyor.
Dinozorların güney yarımkürede ortaya çıktığına ve giderek kuzeye yayıldığına inanıyorlardı. Ancak Wyoming’deki fosil keşfi bu hikayeyi yeniden yazıyor.
Wisconsin-Madison Üniversitesi’ndeki paleontologlar, Kuzey Amerika’da bulunan en eski dinozoru ortaya çıkardı. Ahvaytum bahndooiveche adını verdikleri bir yaratık.
Bu küçük, tavuk büyüklüğündeki dinozor yaklaşık 230 milyon yıl önce yaşadı. İlginç bir şekilde, bu, kuzey yarımküredeki dinozor varlığına ilişkin zaman çizelgesini milyonlarca yıl geriye itiyor.
Wisconsin Üniversitesi Jeoloji Müzesi’nde araştırma bilimcisi olan Dave Lovelace şu ifadeleri kullandı. “Bu fosillerle, dünyadaki en eski ekvatoral dinozora sahibiz. Aynı zamanda Kuzey Amerika’nın en eski dinozoru.”
İlginizi Çekebilir: Kara Ay nedir ve neden oluşur?
Ahvaytum fosilleri, 2013 yılında Wyoming’deki Popo Agie Formasyonu’ndan çıkarıldı
Geçerli bilimsel teori, dinozorların antik süper kıta Pangea’nın (Gondwana) güney kesiminde ortaya çıktığı ve daha sonra kuzey kesimine (Laurasia) göç ettiği yönündeydi.
Ahvaytum fosilleri için belirtelim ki, 2013 yılında Wyoming’deki Popo Agie Formasyonu’ndan çıkarıldı.
Bu konum, eski Laurasia’da ekvatora yakındı. Bu fosilleşmiş tür artık Laurasia’dan bilinen en eski dinozor olarak kabul ediliyor. Yaklaşık 230 milyon yıllık tahmini yaşıyla Gondwana’da bulunan en eski bilinen dinozorlar kadar eski.
Fosil tam bir iskelet değildi. Ancak bazı bacak kemikleri içeriyordu.
Fosil kanıtlarına dayanarak, araştırmacılar türün muhtemelen devasa boyları ve uzun boyunlarıyla bilinen otçul dinozorlar olan sauropodlarla akraba olduğunu belirledi.
Erken bir akraba olan bu yeni tür, olağanüstü derecede daha küçüktü. Boyu bir fitten biraz fazlaydı ve baştan kuyruğa yaklaşık üç fit uzunluğundaydı.
Lovelace basın bülteninde “Temelde bir tavuk büyüklüğündeydi ancak gerçekten uzun bir kuyruğu vardı. Dinozorları bu dev devler olarak düşünüyoruz, ancak başlangıçta öyle değildiler” dedi.
Kanıtlar, Ahvaytum’un 234 ila 232 milyon yıl önce sert iklim değişikliğinin yaşandığı bir dönem olan Karniyen Yağmur Dönemi sırasında veya hemen sonrasında Laurasia’da yaşadığını gösteriyor.
Bu dönemin, artan dinozor çeşitliliğinin erken bir aşamasıyla ilişkilendirilmiş olduğunu belirtelim.
Karniyen Yağmurlu Dönemi, önceki dönemlere kıyasla artan yağışlara tanık oldu
Karniyen Yağmurlu Dönemi, önceki dönemlere kıyasla artan yağışlara tanık oldu. İklimdeki bu dramatik değişim, çöl bölgelerini dinozorların erken evrimi için daha misafirperver ortamlara dönüştürdü.
Ayrıca, bu oluşumun biraz daha eski kaya katmanlarında erken dinozor benzeri izler tespit ettiler. Bu, dinozorların veya yakından ilişkili canlıların Ahvaytum’un varlığından birkaç milyon yıl önce bölgede zaten mevcut olduğunu gösteriyor.
Lovelace, “Bu hikayenin bir kısmını dolduruyoruz ve uzun süredir sahip olduğumuz fikirlerin (sahip olduğumuz parçalı kanıtlarla desteklenen fikirlerin) pek de doğru olmadığını gösteriyoruz. Şimdi, dinozorların düşündüğümüzden çok daha önce kuzey yarımkürede olduğunu gösteren bu kanıta sahibiz,” diye belirtti.
Bulgular için belirtelim ki, Linnean Society Zooloji Dergisi’nde yayınlandı.
