Durham Üniversitesi tarafından Springer Nature’da yayınlanan bir bildiride, yakın zamanda bir bilim insanı ekibinin Doğu Antarktika Buz Levhası’nın altında milyonlarca yıldır saklı olan eski bir manzara keşfettiği belirtildi. Ekip, Doğu Antarktika Buz Levhası’nın altında bulunan 19.883 mil karelik (32.000 km2) arazi alanını haritalamak için uydu verilerinin yanı sıra radyo yankı sondaj tekniklerini de kullandı.
Uydu verileri sayesinde bilim insanları için belirtelim. İlk görüşlerden gizli bir manzaranın varlığını tespit edebildiler. Buz tabakasının yüzeyinde küçük dalgalanmalar ortaya çıktı. Daha sonra, buzun içinden radyo dalgaları göndermeyi ve sinyallerin geri dönmesi için geçen süreyi ölçmeyi içeren bir teknik olan radyo yankı sondajı da uçaklardan kullanıldı.
İlginizi Çekebilir: Keşif: 8 milyar yıllık radyo patlamaları ile ilgili sırlar açığa çıkıyor
Antik manzara keşfi hakkında
Bu yöntem, Durham Üniversitesi’nden bilim adamlarının buzun “arkasını görmesine” ve buz tabakasının altındaki arazinin şeklini ayrıntılı olarak haritalandırmasına olanak tanıyarak antik manzaranın varlığını doğruladı.
Ayrıntılı incelemenin ardından bilim insanları, manzaranın yaklaşık 14 milyon yıl önce, muhtemelen daha da önce, muhtemelen yaklaşık 34 milyon yıl önce Doğu Antarktika buzunun ilk gelişiminden önce nehirler tarafından şekillendirildiğini belirledi.
Bu tarihi arazi, Kuzey Galler, Birleşik Krallık’taki buzullarla değiştirilmiş manzaraya benzer boyut ve ölçekte vadiler ve sırtlar içeriyor. Bulgu, incelenen bölgedeki buz tabakasının tutarlı, uzun vadeli bir sıcaklık stabilitesine sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Durham Üniversitesi coğrafya bölümü profesörü ve başyazar Stewart Jamieson, Doğu Antarktika Buz Levhası’nın altındaki arazinin Mars’ın yüzeyine göre daha az bilindiğini ifade etti.
“Ve bu bir sorun çünkü bu manzara Antarktika’daki buzun akış şeklini kontrol ediyor ve geçmiş, şimdiki ve gelecekteki iklim değişikliğine nasıl tepki verebileceğini de kontrol ediyor.”
Jamieson, ekibin hâlâ bu manzaranın küçük bir bölümünü daha ayrıntılı olarak araştırdığını ifade etti. Bunun da bize arazinin evrimi ve buz tabakasının evrimi hakkında neler söyleyebileceğini görmek için çalıştığını belirtti.
“Ve bulduğumuz şey, buz tabakası tarafından aşındırılmamış, bunun yerine buz gelmeden önce nehirler tarafından oluşturulmuş gibi görünen eski bir kara yüzeyi. ”
Profesör, yeni tespit edilen bölgenin bu bölgede çok fazla değişiklik geçirmiş olabileceğini belirtti. Ayrıca buz tabakasının da geçmişte sıcak dönemlerde geri çekilmiş olabileceğini de sözlerine ekledi.
Jamieson, “Bu bölgedeki koşullar büyük olasılıkla pek değişmedi ve bu, buz tabakasının gelecekte ve devam eden ısınmaya nasıl tepki vereceğini anlamamıza yardımcı oluyor”
Bu bulgu için belirtelim. Ekibin Antarktika buzunun altındaki gizli dağ sıralarını, kanyon sistemlerini ve gölleri haritalamak için diğer bilim adamlarıyla iş birliği yaptığı önceki araştırma çabalarını genişletti.
Açıklamaya göre, buz tabakasının altındaki manzara görünmeden kalırken, bölgenin üzerindeki uydu görüntüleri ince yüzey dalgalanmalarını ortaya çıkarıyor. Altta yatan arazi hakkında da ipuçları sunuyor.
Newcastle Üniversitesi’nde kutup bilimi ve çevre jeofiziği profesörü ve çalışmanın ortak yazarı Neil Ross şu ifadelerde bulundu.
“Yıllardır ‘göz önünde saklanan’ bu manzaranın bize Doğu Antarktika Buz Tabakasının ilk ve uzun vadeli tarihi hakkında bu kadar çok şey anlatabilmesi ve bunun nasıl olabileceğini anlamamıza yardımcı olması dikkate değer. Bu, yavaş ilerleyen bir projeydi, ancak şimdi harika bir araştırma ekibinin yer aldığı heyecan verici bir makaleyle meyvelerini verdi.”
Bilim insanları, Doğu Antarktika Buz Levhası’nın altında muhtemelen henüz keşfedilmemiş daha eski manzaraların bulunduğunu da öne sürdü.
Çalışmanın Nature Communications dergisinde yayınlandığını da belirtelim.
