Güneş patlamalarının 2024’te maksimum yoğunluğa ulaşması muhtemel. Güneş döngüsü 25 olarak adlandırılıyor ve Aralık 2019’da başladı. Güneş döngüleri, güneş lekelerinin, güneş patlamalarının ve diğer güneş olaylarının sayısı ve boyutundaki değişikliklerle işaretlenen 11 yıllık güneş aktivitesi dönemlerini ifade ediyor. Güneş döngüsü 25’in başlangıçta nispeten zayıf bir döngü olduğu ve son zamanlarda güneş aktivitesinde azalma eğilimini sürdürdüğü tahmin ediliyordu. Ancak yeni araştırmalar, 2024’te şimdiye kadarki en güçlü yılını geçireceğini ortaya koyuyor.
IISER Kalküta Uzay Bilimleri Mükemmeliyet Merkezi’nden araştırmacılar için belirtelim. Güneşin manyetik alanı ile güneş lekesi döngüsü arasında, güneş döngüsünün maksimum yoğunluğunun 25 yeni yılla birlikte hızla yaklaştığını öne süren yeni bir ilişkiyi ortaya çıkardılar.
Çok sayıda küresel yer tabanlı güneş gözlemevinden gelen onlarca yıllık veri arşivlerinin mümkün kıldığı bu keşif, güneş lekelerinin evriminin güneş sisteminin işleyişinin ayrılmaz bir parçası olduğu hipotezini destekleyerek uzun süredir devam eden Waldmeier etkisi teorisine katkıda bulunuyor.
İlginizi Çekebilir: Kuzey Işıkları Van ve Ordu’da görüldü! Tarihte bir ilk
Güneşin manyetik alanlarının karmaşık etkileşimi
Waldmeier etkisi, güneş döngüsü sırasında güneş lekelerinin sayısındaki artış ve azalmanın simetrik olmadığını öne sürüyor. Adını ilk olarak 1935’te tanımlayan İsviçreli gökbilimci Max Waldmeier’den alan teori, güneş döngüsünün evrimindeki bir dengesizliği ortaya koyuyor.
Güneş lekesi aktivitesi normal bir güneş döngüsünde sürekli olarak maksimuma ulaşır. Ardından da minimuma düşer. Waldmeier etkisine göre, solar maksimuma yükseliş sıklıkla daha kademeli ve uzun süreli olurken, solar minimuma iniş daha dik ve hızlıdır.
Waldmeier etkisinin nedenleri şu anda bilinmiyor. Ancak belirtelim ki, muhtemelen güneşin manyetik alanlarının karmaşık etkileşimiyle ilgili. Bu manyetik alanların yaratılmasını ve yeniden dağıtılmasını içeren bir mekanizma olan güneş dinamosu, güneşin manyetik aktivitesini yönlendirir ve artık güneş lekelerinden de etkilendiği kanıtlanmıştır.
Ayrıca araştırmacılar, mevcut döngünün ne zaman zirveye ulaşacağını tahmin etmek için güneşin dipol manyetik alanının azalma hızına ilişkin gözlemlerin güneş lekesi gözlemleriyle nasıl eşleştirilebileceğini de gösterdi. Hesaplamalarına göre güneş döngüsünün maksimum yoğunluğu 25 büyük olasılıkla 2024’ün başlarında gerçekleşecek.
Güneş aktivitesinin gezegenimiz için sorun yaratabilecek uzay hava olaylarına yol açtığı tespit edildi. Bu olaylar dünyanın manyetosferini, iyonosferini ve üst atmosferini etkileyerek radyo iletişimlerini ve GPS sistemlerini bozabilir.
Ayrıca güç hatlarındaki elektrik akımlarından sorumlu olan, güç şebekelerini etkileyen ve transformatör arızalarına neden olan jeomanyetik fırtınaları da tetikleyebilirler. Son olarak ekleyelim. Alçak Dünya yörüngesindeki uydularda artan atmosferik sürüklenmeye neden olarak uydu operasyonlarını da etkiledikleri gösterilmiştir. Bu nedenle, güneş aktivitesinin izlenmesi ve tahmin edilmesi potansiyel etkilerin azaltılması açısından hayati önem taşıyor. Bu son çalışma da, yeni yıl faaliyetlerine rehberlik edecek önemli bilgiler sağlıyor.
