Dünyanın en eski kiliselerinden biri Ermenistan’daki arkeologlar tarafından ortaya çıkarıldı. Münster Üniversitesi ve Ermeni Bilimler Akademisi’nden arkeologlardan oluşan ortak bir ekip bu keşfi duyurdu.
Artaxata’da keşfedilen kilise kalıntılarının, ülkedeki erken Hıristiyanlığa dair sansasyonel bir tanıklık olduğu iddia ediliyor.
Buluntu için belirtelim ki, haç biçimli uzantılara sahip sekizgen bir binadan oluşuyor. Münster Üniversitesi’ne göre ekip, daha önce bilinmeyen kilisenin bazı kısımlarını kazdı ve jeofizik yöntemler kullanarak inceledi.
İlginizi Çekebilir: Sicilya yakınlarında 2 bin yıllık Roma sikkeleri bulundu
Ermenistan’daki arkeolojik olarak belgelenmiş en eski kilise
Münster Üniversitesi’nden Profesör Achim Lichtenberger, 4. yüzyıla ait binanın ülkedeki arkeolojik olarak belgelenmiş en eski kilise olduğunu belirtti. Ermenistan’daki erken Hristiyanlık için sansasyonel bir kanıt.
Ermenistan Ulusal Bilimler Akademisi’nden Dr. Mkrtich H. Zardaryan, “Sekizgen kiliseler şimdiye kadar burada bilinmiyordu, ancak MS 4. yüzyılda ilk kez ortaya çıktıkları Doğu Akdeniz bölgesinden onlara çok aşinayız” dedi.
Tipolojik olarak, buluntu erken Hristiyan anıt binalarına karşılık geliyor. Bir basın bültenine göre, araştırmacılar haç şeklindeki uzantılarda, radyokarbon tarihlemesiyle MS 4. yüzyılın ortalarına tarihlenen ahşap platformların kalıntılarını keşfetti.
Sekizgen yapı
Arkeologlar, çapı yaklaşık 30 metre olan sekizgen yapının basit bir harç zemine ve pişmiş toprak karolara sahip olduğunu iddia ettiler. Arkeologlara göre, mermer buluntuları, yapının diğer yerlerden ithal edilen bu malzemeyle cömertçe dekore edildiğini gösteriyor.
Alman-Ermeni ekibi için belirtelim ki, Eylül ayından beri Ermenistan’da. Kazılarına devam edecekler ve kilisenin kime adandığı sorusu da dahil olmak üzere yeni keşifler yapmayı umuyorlar.

Kilise, pişmiş toprakla cömertçe dekore edilmiş
Ermeni-Alman araştırma ekibi, son altı yıldır Ararat Ovası’ndaki Helenistik Artaxata metropolünü araştırıyor. Basın bültenine göre, antik kentin yerleşim arkeolojisi üzerine kazı projesi, Alman Araştırma Vakfı (DFG) ve Ermenistan Ulusal Bilimler Akademisi tarafından finanse ediliyor.
Kalıntıların bulunduğu yerde keşfedilen orijinal malzeme parçaları, kilisenin muhtemelen Akdeniz’den ithal edilen pişmiş toprakla cömertçe dekore edildiğini gösteriyor. Kil ile birlikte bulunan ahşap platform kalıntıları da, araştırmacıların binanın antik kökenlerini karbon tarihleme yoluyla doğrulamalarına yardımcı oldu.
Arkeologlar ayrıca Ermenistan’daki Hristiyan yöneticilerin varlığını vurguladı. Aydınlatıcı Gregory’nin 301 yılında Artaxata’da Ermeni kralı III. Tiridates’i Hristiyanlığa döndürdüğünü ve Ermenistan’ı dünyadaki ilk Hristiyan devleti yaptığını iddia ettiler.
Şimdi keşfedilen kiliseye sadece bir taş atımı uzaklıktaki Khor Virap ortaçağ manastırı, bu geleneğin bir hatırlatıcısı. Artaxata, Artaxiad ve Arsacid hanedanları tarafından yönetilen Ermenistan Krallığı’nın başkenti olarak hizmet etti.
Şehir, Helenistik dönemde önemli bir metropol haline geldi ve Münster Üniversitesi’ne göre yaklaşık altı yüzyıl boyunca Ermenistan Krallığı’nın başkentiydi.






