Intel Thunderbolt

Thunderbolt özellikle son dönemlerde isminden çok daha fazla söz ettirmeye başladı. Bilhassa da USB Type-C sonrasında, çok daha önemli bir hale geldi. Bu yazımızda da Thunderbolt teknolojisi hakkında bilinmesi gereken tüm önemli detayları aktarıyor olacağız.

Thunderbolt teknolojisi nedir?

Thunderbolt ne demek?” sorusuna kısaca cevap vermek mümkündür. Thunderbolt Intel tarafından geliştirilen bir arabirim seçeneğidir.

Thunderbolt 1 2 3

USB, HDMI ya da Display Port gibi bir konumda yer almaktadır. İfade edildiği gibi işlemci denildiği zama ilk iki isimden biri olan Intel tarafından geliştirilen bir teknolojidir. Light Peak ismi ile ilk geliştirme süreci başlamıştır. İlk dönemlerde optik teknoloji olarak düşünülmüş ancak daha sonrasında bakır kablolar ile de sağlanabileceği özelliklerden dolayı farklı bir yol izlenmiş ve günümüzdeki standarda ulaştırılmıştır.

Bu gelişim sürecinde, tıpkı USB yani Universal Serial Bus gibi USB 2.0, USB 3.0 ve USB 3.1 gibi sürümleri bulunmaktadır.

Thunderbolt 1 kablo ve Thunderbolt 2 kablo

Bu sürümler arasında yapılan teknoloji geliştirmeleri ile birlikte çeşitli avantajlar sağlanmaktadır. Thunderbolt girişi ilk iki sürümde mini display port benzeri bir yapıya sahipti. Daha sonrasında ise değişim gösterdi. Bu konudaki detayları yazımızın ilerleyen bölümlerinde açıklıyor olacağız.

Thunderbolt kablo olarak da çok farklı bir yapıya ihtiyaç sunmaz. Ancak işlevselliği çok daha farklı bir noktadadır.

Thunderbolt ne işe yarar?

Diğer bağlantı arabirimlerinden farklı olarak hem veri hem görüntü hem de enerji aktarımının aynı kablo üzerinden yapılması mümkündür. Dolayısıyla hem görüntü aktarımı için, hem veri transferi için hem de enerji aktarımı için kullanılmaktadır.

Bununla birlikte diğer bağlantı standartlarına kıyasla en çok veri transfer hızı ile kendini öne çıkarmaktadır. Çok daha yüksek transfer hızları ile birlikte taşınabilir depolama ürünleri için de en iyi seçenekler arasında kendine yer bulmaktadır.

Thunderbolt kablo bağlantısı avantajları nelerdir?

PCI Express, DisplayPort ve DC güç bağlantılarını aynı kablo üzerinden sunabilen bir teknoloji olarak özetlenebileceği için, aslında aynı bağlantı üzerinden 3 farklı ihtiyacı da karşılama gibi bir avantajı kendini göstermektedir. Bunlarla birlikte sürdürülebilir bir bağlatı kurma imkanı da sunabilmektedir.

Örneğin destekli bir monitöre yapılan MacBook bağlantısında, aynı anda hem görüntü monitöre aktarabiliyor hem de monitörün güç kablosundan gelen enerji, görüntü aktarımında kullanılan kablodan MacBook’u şarj edebiliyor. Destek veren farklı ürünler ile birlikte bu tip sürdürülebilir döngüler oluşturmak mümkün hale getirilebiliyor. Ses aktarımı da yine desteklenen detaylar arasında yer alıyor.

Bunların dışında elbette ki çok yüksek hızlara çıkan veri transferi avantajı da en çok dikkat çeken artırlar arasında yer alıyor.

Thunderbolt versiyonları hangileridir?

Şimdiye kadar 2011 yılında, 2013 yılında ve 2015 yılında olmak üzere 3 farklı versiyon tanıtıldı. Bu versiyonlar çeşitli açılardan bir önceki sürümlerin ötesine geçmeyi hedefleyerek hazırlanmış durumda.

Thunderbolt 1 özellikleri

2011 yılında kendini gösteren ilk örnekler ile birlikte, özellikler de açıklanmış oldu. O dönemlerde 10Gbps bant genişliği ve 2560×1600 piksel çözünürlüğünde 60Hz görüntü aktarımı gerçekleştirilebiliyordu. Bağlantı tipi Mini DisplayPort olarak belirlenmiş oldu.

Thunderbolt 2 özellikleri

2013 yılında duyurulan yeni versiyon ile birlikte veri transfer hızı 2 katına çıkartılmış oldu. Böylece saniyedeki bant genişliği 20Gbps seviyesine ulaşmış oldu. Elbette ki PCI Express limitleri ve ısınma ile yaşanacak kayıplar ile birlikte her daim stabil bir şekilde bu hızlara ulaşmak, o dönemlerde mümkün olmuyordu. Bunula beraber 4K görüntü aktarımı yani Ultra HD görüntü aktarımı da desteklenmeye başladı.

1 adet 4K 60Hz ve 2 adet 1440p 60Hz görüntü çıkışına imkan sağlanmaya başladı. Bağlantı tipinde herhangi bir değişiklik olmadı ve Mini DisplayPort kullanılmaya devam etti.

Thunderbolt 3 özellikleri

Thunderbolt 3 özellikleri ile birlikte hem hız hem de enerji konusunda bir adım daha öteye geçilmiş oldu. 2015 yılında duyurulan yeni versiyon ile birlikte 100 watt seviyesine kadar enerji transferi yapmaya başlandı ve doğrudan tek bağlantı üzerinden DC güç ihtiyacı karşılanır oldu. 40Gbps seviyesine ulaşan bant genişliğine ek olarak, desteklenen görüntü çıkışı sayısı da artmış oldu. 1 adet 5K 60Hz, 1 adet 4K 120Hz ve 2 adet 4K 60Hz desteği sunulmaya başladı.

Bağlantı tipi noktasında ise USB Type-C tarafına geçiş yapıldı. Thunderbolt 3 ekran kartı konusunda da önemli bir yer tuttu. Sahip olduğu veri transfer hızları ile birlikte harici ekran kartı kullanımlarının da pratik anlamda önünü açmayı başardı.

Thunderbolt ve USB karşılaştırma

 Veri aktarım hızıMaksimum kablo uzunluğu
Thunderbolt 12 kanaldan 10 Gbps3 metre
Thunderbolt 220 Gbps3 metre
Thunderbolt 340 Gbps3 metre
USB 3.05 Gbps3 metre
USB 3.1 Generation 15 Gbps-
USB 3.1 Generation 210 Gbps-

Bu arabirim teknolojisinin çok fazla pazarda yayılmamasının sebebi olarak ise farklı iddialar mevcut. İlk dönemlerde Apple ve Intel arasındaki çekişmeler neticesinde, hakları Apple’da kalmamıştır. Günümüzde ise bu arabirimi en çok benimseyen firma da Apple olmaktadır. Bununla birlikte Apple ürünleri için aksesuar üreten firmalar da destek sunmaktadır.

Her ne kadar işlevsellik ve teknolojisi ile diğer bağlantı birimlerinin önüne geçiyor olsa da neden yayılmakta güçlük çektiği konusuna, telif hakları olarak cevap vermek mümkün gibi görünüyor. Haber Tekno olarak edindiğimiz bilgilere göre Intel, lisans ücretlerini diğer arabirimlere kıyasla çok daha yüksek tutuyor.

Bu yaklaşım da ek maliyetler istemeyen firmaların, tercih etmemesine neden oluyor. Apple ise bu konuda daha iyimser bir tavır takınıyor gibi görünüyor ve getirdiği özellikler karşısında lisans ücretlerini çok da ön planda tutmuyor gibi görünüyor. Bunların dışında iki firma arasında özel bir anlaşma olması da kuvvetle muhtemel olabilir.

Intel tarafından elbette ki bu teknoloji, geliştirilmeye devam edecektir ve bilhassa da veri aktarım hızları ve çeşitliliği konusunda ciddi atılımlar meydana gelecek. Bu konuda yaşanacak olan tüm gelişmeleri, detaylı bir şekilde HaberTekno.com olarak aktarmaya devam ediyor olacağız. Konu ile ilgili merak ettiğiniz detayları ve düşüncelerinizi, aşağıdaki yorumlar kısmından paylaşabilirsiniz.

Yorumlar

Please enter your comment!
Please enter your name here