Evrenin Başlangıcı ve Kara Delikler!

Big Bang'den sonra evrenin yaşadığımız hali alması milyarlarca yıl sürdü. Peki, evrenin başlangıcında kara delikler nasıl bir rol oynadı?

kara-delikler

Big Bang’den kısa bir süre sonra her yer karanlığa gömüldü. Eski evrene nüfuz eden hidrojen gazı evrendeki ilk yıldız ve galaksilerin ışığını söndürebilirdi. Yüz milyonlarca yıldır süper öldürücü kara delikler ya da yıldızlar tarafından yaratılan parlak işaretler bile tamamen görünmez olabilirdi. Sonunda bu sis yüksek enerjili ultraviyole ışığı gibi yandı ve reonizasyon adı verilen süreçte atomları parçaladı. Tüm bunların nasıl gerçekleştiği de yıllardır gökbilimcilerin tükettiği bir soru haline gelmiş durumda.

Şimdi ise araştırmacıları evreni her zamankinden daha fazla inceliyor. Bilinen en eski galaksilerden bazılarını görmek için karanlık maddeleri ve galaksileri büyük bir kozmik mercek olarak kullandılar. Bu araştırmaların sonucunda galaksilerin söz konusu sisi nasıl boşa çıkardığını anlamaya çalıştılar. Ayrıca uluslar arası bir gökbilimci ekibi onlarca süper kara deliğin eski evreni aydınlattığını tespit etti. Başka bir gökbilimci ekip ise süper öldürücü kara deliklerin yüz milyonlarca yıl önce var olduğuna dair kanıtlar buldu. Bu yeni kanıtlar sayesinde kara deliklerin evrenin oluşumunda büyük bir katkısı olduğu ortaya çıktı.

kara-delikler

Bing Bang sonrasındaki ilk yıllarda evren atomların oluşmasına izin vermek için oldukça sıcaktı. Bu sırada proton ve elektronlar uçarak biraz ışık saçtı. 380 bin yıl sonra ise bu proton ve elektronlar yıldızlara ve galaksilere karışan hidrojen atomlarını oluşturacak kadar soğudu.

Galaksilerden gelen yıldız ışığı parlak ve enerjik olmalıydı ve bu ışık evrene girerken daha fazla hidrojen gazı ile karşılaştı. Bu ışık fotonları hidrojeni parçalayarak reyonizasyona yardım edecek olsa da gaz ısıyı alt etmeyi başardı. Işık veren bu yıldızları bulmak da yardım almadan çok zor.

Austin’deki Texas Üniversitesi’nde astrofizikçi olan Rachael Livermore’un ekibi, gereken yardımı buldu ve bu dev kozmik bir lens şeklindeydi. Yerçekimsel mercekler olarak da adlandırılan bu dev kozmik lens aşırı solgun galaksileri bulmayı başardı. Sonrasında çeşitli teknikler ile ultraviyole ışığı üretmek için gerekenler hesaplandı.

kara-delikler

Ancak bu işin bir de tahmin kısmı var. Yıldızın yaydığı ultraviyole ışığının ne kadarının galaksiden çıktığını ve geniş evrene ne kadar çıkacağını hesap etmek gerekiyor. Bu tahmin kısmı da gerçekten büyük bir belirsizlik oluşturuyor. Bunun yanı sıra herkes bu sonuçlara inanmıyor. Bazı astrofizikçiler yıldızların evreni iyonize ettiği sonucuna varacak kadar fazla galaksi olmadığını iddia ediyor.

Kara delikler bunu başarmış olabilir!

Eğer bu işi yıldızlar yapamamışsa süper kara delikler yapmış olabilir. Teoride evreni reyonize edebilen süper kara delikler yıldızlardan daha fazla iyonlaştırıcı radyasyon yayarlar. Bu noktada önemli olan şey ise yeterli kuasar bulabilmektir. Geçen ay yayınlanan bir rapora göre astrofizikçiler 33 kuasarın ortaya çıktığını açıkladı ve bu kuasarlar da en az diğerleri kadar parlak. Şu an için yeterli araştırma yapılmamış olsa da önümüzdeki aylarda yapılacağı tahmin ediliyor. Söz konusu kuasarların en eskileri Big Bang’den yaklaşık bir milyar yıl sonrasına uzanıyor. Bu da sıradan kara deliklerin süper kara deliklere dönüşmesi için yeterli bir zaman gibi görünüyor.

Paylaş
Merve Öziş
Merve Öziş, 2012 yılında Anadolu Üniversitesi İngilizce İktisat bölümüne başladı ve 2013 yılından bu yana makale yazıyor. Birçok elektronik yayın yapan medyada çalışmalar yaptı. Son olarak ise özellikle Teknoloji ve Bilim ile yakından ilgileniyor ve bu konularda yayınlanan araştırmaları takip ediyor.