Bir uluslararası çalışma ekibi tarafından yapılan araştırmaların sonucunda dünyanın en büyük matematik ispatı belirlendi. Bu çalışma ekibinin merkezindeki şey ise dünyaca bilinen Pisagor teoremi oldu. Hatırlayacağınız üzere Pisagor teoremi dik üçgende iki dik kenarın karelerinin toplamının hipotenüsün karesine eşit olmasıdır. Buna örnek olarak da 5, 12, 13 üçgeni verilebilir. (52 + 122 = 132)

Matematik ispatı 200 terabayt boyutunda!

Şimdi her tam sayının kırmızı ya da maviye boyandığını hayal edin. Sanki bir seçim yaklaşıyor ve siz de bu kırmızı ya da mavi tarafı seçmek zorundasınız gibi düşünün. 1980li yıllarda matematikçi Ronald Graham tarafından önerilen Boolean Pisagor üçgeni probleminde Pisagor üçgenlerinin sayılarını aynı renge boyayabilirsiniz. Yani isterseniz üçünü de kırmızı, isterseniz üçünü de mavi olarak düşünebilirsiniz.

Matematik İspatı

Elbette tüm bunlar sizin için son derece karışık olabilir. Bu durumu karışık yapan şey ise bazı tam sayıların diğer Pisagor üçgenlerinde de karşınıza çıkabilecek oluşu. Örneğin 5 sayısını ele alalım. Bu sayıyı hem 3, 4, 5 üçgeninde hem de 5, 12, 13 üçgenin de görmek mümkün. Yani ilk örnekte 5’i kırmızı olarak düşünürsek ikinci örnekte mavi olması gerekir ve bu üçgenin diğer kenarlarının rengini belirlemiş olur.

Graham’ın sorusunun yanıtı bu durumda doğru olmayacaktır. Ancak yine de bu teorem çalışma ekibine büyük bir çalışma ağı kazandırmıştır. Graham’ın sorusu için 7824 yanıt bulunurken 7825. yanıtta başarısız olunduğu ortaya çıkmıştır. Yani bu da sorunun bir cevabı olmadığını göstermektedir. Bu cevabı matematik ispatı olarak göstermek için de tam tamına 200 terabayt boyutunda bir alan gerekmiştir. Bu da bugüne dek bulunan en büyük matematik ispatıdır. Bundan önceki en büyük ispat ise 13 GB boyutundadır.

Tüm bu ispat ve düşüncelerin son derece karışık olması insanların da aklını karıştırmaya yetmiştir. Günümüzde birçok insan yani birçok araştırmacı bu ispatların doğru olduğunu düşünse de gerçekten matematik ile ilgili ispatlar olduğundan emin değillerdir.

Paylaş
Merve Öziş
2012 yılında Anadolu Üniversitesi İngilizce İktisat bölümüne başladı ve 2013 yılından bu yana makale yazıyor. Birçok elektronik yayın yapan medyada çalışmalar yaptı. Son olarak ise özellikle Teknoloji ve Bilim ile yakından ilgileniyor ve bu konularda yayınlanan araştırmaları takip ediyor.