Denizanası Galaksileri Bilim İnsanlarını Şaşırtıyor!

7 galaksi üzerinde araştırma yapan bilim insanları denizanası galaksileri üzerinde aktif galaktik çekirdekler olduğunu ortaya çıkardı.

denizanasi-galaksileri

Galaksimiz Samanyolu, kaygısız bir şekilde yoluna devam eden bir spiraldir. Elbette bunun yanlış bir tarafı yok zira spirallerin harika olduğunu söyleyebiliriz. Ancak diğer galaktik şekiller, astronomlar için çok daha gizemli ve merak uyandırıcı bir nitelik taşıyor. Bu hususta denizanası galaksileri örnek olarak verilebilir.

Bu galaksilerin arkalarında uzun ve dokunaca benzeyen kolları bulunuyor. Bu kollar yıldızlar ve gazlardan meydana geliyor. Gökbilimciler bir galaksi kümesinin diğerine hızla çarparak bu denizanası galaksilerini oluşturduğundan son derece emin. Yıldızlar galaksilerin arasında uzanan gaz ile çarpıştıkça maddeler dışarıya pek çok yöne gönderilir. Galaksiler arasındaki süper sıcak x ışınını emen gazlar ise yıldızlar ve içindeki diğer gazları sıyırıp onlara farklı ve uzun dokunaçlara doğru çeker.

Ram-pressure stripping olarak bilinen şiddetli bastırma ve gerdirme, sadece denizanası galaksilerinin dokunaçlarını oluşturan şey olmayabilir. Aynı zamanda süper kara deliğin yakınında galaktik çekirdek olarak adlandırılan son derece parlak bir madde yığını oluşturabiliyor.

Aktif galaktik çekirdekler asıl hedef değildi!

denizanasi-galaksileri

Çalışmanın başyazarı olan Bianca Poggianti, aktif galaktik çekirdek üzerinde çalışmayı hiç planlamadıklarını ifade ediyor. Poggianti, ekibinin uluslar arası gözlemevlerinden toplanmış olan verileri kullanarak takım evrimini incelemek istediğini yani çok daha büyük bir proje üzerinde çalışmış olduğunu da belirtiyor.

Gazlar, bir galaksinin gelişebilmesi için oldukça önemlidir. Poggianti’nin açıkladığı her galakside de gazlar, yıldızlar ve karanlık maddeler mevcut. Gazın yeni yıldızlar oluşturmak için bir yakıt olduğunu söyleyen Poggianti, gaz olmadan galaksinin yaşlanacağını ve sonunda yok olacağını ifade ediyor. Ancak bu noktada galaksilerin gazlarını nasıl artırdığı tam olarak bilinmiyor.

Denizanası galaksileri şaşırttı!

Poggianti ve meslektaşları denizanası galaksileri üzerinde araştırmalar yaparak verileri bir araya getirdi. Bunun sonucunda ise 7 galaksiden 6’sının aktif galaktik çekirdeklere sahip olduğu ortaya çıktı ve bu sonuç araştırmacıları son derece şaşırttı. Gazları dokunaçlara doğru iten ram-pressure stripping aynı zamanda galaksinin merkezine doğru bir madde bollaşmasına da neden oluyor.

Söz konusu gazlar ve maddeler kara deliğin etrafında toplandıkça da maddenin yerçekimsel enerjisini ısı ve ışığa dönüştürüyor. Bu da parlak ve uzun süreli bir sinyal olarak nitelendiriliyor. Aynı zamanda bunun galaktik çekirdek olduğu da söyleniyor.

Araştırılan 7 galaksi yalnızca bir başlangıçtı. Poggianti ve ekibi 107 galaksiden daha örnek toplamaya devam ediyor ve ekip galaksilerin nasıl değiştiğini görmek istiyor. Sonunda ellerinde araştırmak için 114 adet galaksi var ve bir galaksinin hayat döngüsünü çözmek şu anda onların ilk hedefi diyebiliriz.

Paylaş
Merve Öziş
Merve Öziş, 2012 yılında Anadolu Üniversitesi İngilizce İktisat bölümüne başladı ve 2013 yılından bu yana makale yazıyor. Birçok elektronik yayın yapan medyada çalışmalar yaptı. Son olarak ise özellikle Teknoloji ve Bilim ile yakından ilgileniyor ve bu konularda yayınlanan araştırmaları takip ediyor.